پيشگفتار

حجاب از تاسيسات اسلام نيست بلكه حجاب زن امري است كه از ارتماز مرد زن سرچشمه مي گيرد ، هم شخص زن تشخيص مي دهد كه برهنگيش فساد انگيز است و هم مرد به حكم غريزه اش راضي نيست كه اعيار همسر او را بيند .

با توجه به اهميت حجاب در اسلام ما توانستيم تحقيق حاضر را با مشكلات فراوان به پايان برسانيم از جمله كمبود وقت ، كمبود منابع كتاب در كتابخانه ي مدرسه ، و تعداد شركت كنندگان زياد .

اميدواريم كه موضوع تحقيق ما پيرامون حجاب مورد توجه مردم قرار گرفته باشد و آن را به عنوان يك ارزش در زندگي خود به كار برند . 

مقدمه

مسئله حجاب كه يك دستور ديني ايست از مسائل مهم جامعه ماست و با بسياري از مسائل پيوند خورده ، داراي ابعاد سياسي ، اجتماعي و فرهنگي شده است . اين مسئله از آن جهت كه خطابش با زنان است ، به تبعي از جمعيت جامعه مربوط است و از آن جهت كه در تنظيم روابط زن و مرد نقش دارد و به همه افراد جامعه مربوط ميشود . اين كلمه الهي كه به زن دستور مي دهد در بر خوردهاي با مرد و در پوشش خود حدودي را رعايت كند ، همواره به عنوان يم مسئله جنجال برانگيز و پر هياهو در بين طرفداران و مخالفان حجاب در داخل و خارج از كشور مطرح بوده است . حتي دشمنان ما به اين مسئله توجه زيادي دارند و علت توجه آنها عمدتاً مبارزه با حجاب به عنوان يكي از مهمترين نشانه هاي اصالت و مقاومت فرهنگي در برابر جهاني خواران است .

البته در بين غير مسلمانان هستند كساني كه حجاب را به عنوان يك مسئله اجتماعي مورد مطالعه قرار داده و اظهار نظريه هايي كرده اند ، ولي بيشتر آنها نتوانستند از توجيه و تفسير صحيحي از مسئله حجاب اسلامي ارائه دهند .

وقتي حجاب و پوشش مناسب نباشد ، قدرت تخيل جنسي در مردان زياد ميگردد و تحريك ها آغاز ميشود و در اين تحريك ها مقدمه اي براي از بين رفتن امنيت و احترام و ارزش زن خواهد شد .

ميل ها همچون سگــان خفته انـد            اندر ايشان خير و شربنهفته انـد

تـــا كـه مرداري درآيــد در ميـان          نفغ صور حرص كوبــد بر سگـال

مو بـه موي هــر سگي رنـدان شده         وز بــراي حيلــه دم جنبـان شده

صدچنين سگ اندراين تن خفته اند           چون شكـاري نيستشان، بنهفته اند

تــا كلـه بـــردارد و بينــد شكـــار            آنگمــان ســازد طـولا كــوهســار

مثنوي معنوي

ادبيات و سوابق موضوع :

مسئله ي حجاب كه يك دستور ديني است از مسائل مهم جامعه ماست و با بسياري از مسائلي پيوند خورده ، داراي ابعاد سياسي ، اقتصادي و فرهنگي شده است . اين مسئله ازآن جهت كه خطابش با زنان است ، به نيمي از جمعيت جامعه مربوط است و از آن جهت كه در تنظيم روابط زن و مرد نقش دارد به همه افراد جامعه مربوط ميشود .

آنچه كه اهميت دارد ، در اين تحقيق به بررسي حجاب اسلامي پرداخته شده است . در زمينه ي سوابق موضوع مورد نظر ما دو كتاب مورد استفاده منبع تحقيق خويش را مي نويسم .

جناب آقاي محمد شجاعي   در كتاب درد صدف در بخش اول كتاب به بررسي حجاب به عنوان يك حكم تكليفي پرداخته در مورد اين موضوع بحث كرده و در بخش دوم كتاب نيز مورد ريشه ي پيدايش فرهنگ بي حجابي در جهان به بجث پرداخته .

كتاب ديگر از آقاي موسوي همداني  است كه در كتاب پاسخ به پرسش هاي ديني در صص 189 – 192 پيرامون موضوع حجاب بحث كرده است .

 روش تحقيق

روش تحقيق ما روش كتابخانه اي (اسنادي) است كه در اين روش ما با مطالعه ي كتابها و مقاله هاي گوناگون وم طرح سوالاتي به پاسخ هاي مناسب دست يافته ايم .

 معني حجاب و مصلحت آن

(( از آيات شريف ي قرآني بر مي آيد كه حجاب از تاسيسات اسلام نيست بلكه همان طور قبلاً گفتيم – حجاب زن امري است كه از ارتكاز مرد و زن سرچشمه مي گيرد ، هم شخص زن - البته اگر گرفتار كوران هوي و هوس نشده باشد – تشخيص مي دهد كه برهنگيش فسادانگيز است و هم مرد به حكم غريزه اش راضي نيست كه اغيار همسر او را ببينند .

و همان طور كه خود شما اشاره كرديد اسلام اين سنت را تاييد و امضا نموده و آن را قانوني و واجب كرده است به لحن آيه ي زير توجه فرماييد  :

« يا ايهاالنبي قل لازواجك وبناتك ونساء المومنين يدنين عليهن من جلابيبهن ذلك ادني أن يعرفن فلايوزين دكان الله غفوراً رحيماً »

« اي پيامبر ! به همسران و دخترانت و زنان مومنين بگو جلبابهاي خود را پيش بكشند تا علاوهبر سوي سروپيشاني ، گردن و سينه ي آنان را نيز بپوشاند . اين براي شناخته نشدن آنان بهتر است و در نتيجه از ناحيه ي مردان اجنبي اذيت نمي شوند و اصابتي نمي بينيد و خداي متعال همواره آمرزنده ي مهربان بوده است » [1]

 نقش حجاب در جامعه ي اسلامي

« حجاب در جامعه اسلامي ما چه نقشي ايفا كي كند ؟ »

حجاب علاوه بر اينكه جامعه را از فسادهاي روحي ، اخلاقي و اجتماعي پاك مي سازد ، زن و مرد جامعه را به سوي واقع گرايي سوق مي دهد و باعث ميشود انسانها بتدريج دريابند كه علاقه ي مرد به زن و زن به مرد ، عبث خلق نشده و وسيله ي بازي و شهوتراني نيست بلكه براي اين است كه اين دو جنس مخالف به سوي يكديگر كشيده شوند و خداي تعالي از بين اين دو سنگ آسياب ، آرد خود را كه همان بقاي نسل است بگيرد و علاوه برآن اين دو جنس انسان را مورد امتحان قرار دهد . معلوم كند كه آيا خداي را در اين كوشش اطاعت مي كنند و خلقت خداي را وسيله ي قرب به خدا قرار مي دهند و يا آنكه آن را بازيچه ساخته در هنگام طغيان شهوت خداي را زياد مي برند . آري خداي متعال آنچه آفريده به مقتضاي حكمت و مصلحت بوده ؛ محبت و علاقه ي زناشويي و آن كششي كه در زن براي مجذوب ساختن جنس مرد قرار داده بيهوده و لغو نيست ، به شهادت اينكه اين علاقه و اين كشش را در انواع گوناگون حيوانات مختلف و متفاوت قرار داده است در بعضي حيوانات مدت آن دو ماه است ، مانند كبوتر كه جوجه اش بعد از دو ماه به پرواز در ميآيند و در بعضي ديگر سه ماه است مانند گوساله و بره كه بعد از سه ماه دندان در مي آورد و در بعضي ديگر كمتر و در بعضي ديگر بيشتر و نيز در بعضي از حيوانات علاقه اي ميانه ي حيوان و بچه اش بين حيوان ماده و بچه ي اوست . مانند حيوانات دامي كه رزق بچه زيرشكم مادر و در پستان اوست و لذا پدر هيچ علاقه اي به فرزند ندارد و فرزند پدر خود را نمي شناسد و در بعضي ديگر مشترك ميانه ي حيوان ماده و حيوان نر است مانند كبوتر كه تخم و همچنين جوجه اش ، بايد زير بال پدر و مادر رشد كند و انسان كه فرزندش هم به مادر محتاج است و هم به پدر .

اگر در جوامع اسلامي تلقي و درك مرد و زن از مسئله زناشويي چنين دركي بشود آن وقت ديگر معيار در انتخاب همسر تنها زيبايي ظاهري همسر و يا ثروت و مقام شوهر نخواهد بود ، بلكه معيار كمالات معنوي و ارزشهاي روحي او خواهد بود ، حال چه آنكه ظارش زيباتر باشد و يا نباشد و چه اينكه شوهر ثروت و مقاي داشته باشد يا نه و اگر چنين نشود ديگر فقدان فاقد جمال ، خانه نخواهند ماند و دختران فاقد كمال با پارسنگ جهيزيه به خانه شوهر نخواهند رفت و جهيزيه ي زياد جبران كننده ي نواقص و جايگزين كمالات واقعي نخواهد شد.[2]

 حجاب و فعاليت

«آيافكر نمي كنيد كه چادر ، بعضي موارد دست و پاگيراست و امكان بعضي فعاليتها را مي گيرد؟»

شما به جز بيرون آمدن از خانه و رفتن به دبيرستان و نشستن در كلاس درس ، كاري نداريد تا چادر دست و پاي شما را ببندد ! زن روستايي با برداشتن چادر و چارقد (روسري) هم خانه را اداره مي كند و هم غدا را ، چادر دست و پاي او را نمي گيرد .

آيا پوشيدن روسري ، روپوش و جوراب حجاب كامل است ؟ !

بايد گفت كه پوشش براي مرد و زن تنها جنبه ساتر بودن ندارد بلكه از آيه ي شريفه ي

« يا بني آدم قد انزلنا عليكم لباساً يواري سؤاتكم و رشياً و لباس التقوي ذلك خير »

بر مي آيد كه لباس ، جنبه ي زينت نيز دارد و بنابراين اگر لباس هم جا و يا در بعضي از محيطها به انسان زينت ندهد و بلكه باعث انگشت نما شدن باشد ، پوشيدنش بي اشكال نيست . پس پوشيدن روسري و روپوش و جوراب و اكتفا كردن به آن كه در محيطي معمولي و در محيطي ديگر غير معمول باشد ، تنها در محيط معمول كافي است از قبيل سوريه و لبنان و شمال تهران و غيره و اما در محيطي مانند قم و امثال آن كافي نيست . 3]

 آثار و فوائد حجاب

آثار سوء رفع حجاب و بي بند و باري زن بسيار است كه به مختصري از آن اشاره ميشود . و همه اين چيزها را مي دانند . همه اينها حاكي از نقش موثر زن در جامعه است . زن وقتي به خاركشيده شد ، جامعه به فساد كشيده خواهد شد وقتي اصلاح شد ، جامعه اصلاح خواهد شد . به فرموده امام خميني « سعادت و شقاوت كشورها بسته به حجور زن است »[4] « و نيز فرمودند زن مربي جامعه است»[5]  به طوري كه مي توان گفت تمام آثار سوئي كه بر بي حجابي و بدحجابي مترتب است به وسيله حجاب رفع خواهد شد . از جمله فوايد حجاب براي زن  : 

   1) حجاب امكال ، آزادي زن        2) حجاب و امنيت زن . 

 تمثيل هايي درباره حجاب

    ديوار و سيم خاردار

« شما چرا به دور خانه هايتان ديوار مي كشيد و برروي ديوارها سيم خاردار نصب مي كنيد ؟ اگر درب هاي خانه تان چوبي باشد ، چرا آهني مي كنيد ؟ و اگر ديوارها كوتاه باشد چرا بلند مي كنيد ؟ آيا اين همه براي راحتي شماست ، يا براي ناراحتي ؟ حجاب همچون ديوار خانه و همچون سيم خاردار است ، حال اگر ديوار خانه هايتان بلند بود و كوتاه كرديد ، يا سيم خاردار داشت ، برداشتيد و يا درب بسته بود ، باز كرديد ، اين موجب راحتي ، آرامش و آسايش شما خواهد بود يا موجب ناآرامي ؟ اگر درب ها ، ديوارها و . . . براي راحتي خانه ها باشد حجاب هم براي راحتي و آسودگي بانوان است . پس اگر اسلام براي زن حجاب آورده ، براي راحتي است نه مشقت ، مشقت در بي حجابي و بدحجابي است .»[6]

 چادر ، حجاب برتر

« چادر به جهت اينكه هم مانع برهنگي و نمايان شدن بدان است و هم حجم بدن را مي پوشاند و در ضمن مشكلاتي كه براي پوشش با منتو ذكر شد در چادر نيست ، كامل ترين و بهترين پوشش براي خانم ها مي باشد . و علاوه براينكه او را از بسياري از آفات حفظ كرده ، مانع از مفسده انگيزي و ايجاد تحريك و تهييج و به گناه انداختن ديگران مي شود . چادر بسياري از دغدغه هاي فكري ناشي از علاقه به خودنمايي و تكلف هاي بيجا در اين مورد را از بين ميبرد . همچنين نمي توان انكار كرد كه وقار و متانتي كه زن در چادر مي يابد ، در هيچ نوع پوشش ديگري نمي توان يافت .

حيا

حيا بنا بر آنچه كه مرحوم راغب اصفهاني مي گويد « به معناي نگه داشتن نفس از زشتي و ترك عمل زشت است » . تعريف حيا در كلام اميرالمومنين نيز چنين است : « حيا (انسان را) از عمل زشت باز مي دارد .»[7]

 استثنا در حجاب

در آيه 60 سوره مباركه نور مي فرمايد  :

« زنان سالخورده كه از ولادت بچه و عادت ماهانه بازنشسته اند و اميد به ازدواج ندارند برآنان باكي نيست كه لباس هاي خود بر زمين نهند مشروط بر اينكه خودنمايي و خودآرايي نكنند و اگر جانب عفاف را رعايت كنند خود را پوشيده دارند بهتر است و خداوند شنوا و داناست .»

در روايات اسلامي حدود برداشتن پوشش براي زنان سالخورده تعيين نشده كه جايزاست روسري خود را بردارند . اين آيه كه استثنا در حجاب را بيان مي كند و آن را مربوط به زنان سالخورده اي است كه اميدي به ازدواجشان نيست ، چند نكته آموزنده دارد كه به بعضي از آن نكات اشاره مي كنيم .

1) استثنا در حجاب زنان سالخورده نشانه اين است كه دختران و زنان جوان كه به اين مرحله نرسيده اند ، نمي توانند روسري خود را در برابر نامحرم بردارند و بر آنان واجب است تمام سروگردن خود را بپوشانند .

2) اين استثناه و تخفيف تا جايي است كه زنان سالخورده اقدام به آرامش و زينت مكنند . بنابراين حتماً جوانان نيز مجازند آرايش و زينت در منظر نامحرم نيستند .

3) اين كه آيه مي فرمايد اگر زنان سالخورده با وجود اجازه اي كه دارند عفت پيشه كنند و ير خود را بپوشانند بهتر است نشان دهنده اين است كه نپوشاندن سر و موها از طرف زنان و دختران عملي خلاف عفت است و بايد اين فكر شيطاني و جاهلانه را كه حجاب و چادر مخصوص پير زنان است كنار بگذارند .

تغيير حجاب يعني تغيير فكر و فرهنگ

« تا قبل از اين تهاجم ، چه در ايران و چه در ساير كشورهاي اسلامي ، تمامي زنان در حجاب يكسان بودند و بدحجاب و بدحجابي نداشتيم . ولي با بازشدن پاي دشمن و انتقال فرهنگ رفته رفته اختلافات شروع شد و زنان به گروه هاي با حجاب ، بي حجاب و بد حجاب و نيز موافقان و مخالفان حجاب تقسيم شدند و هر چه بر ميزان تهاجم و عمق و گستردگي آن افزوده مي شد و هر چه از سلطنت حاكمان وابسته به دشمن مي گذشت اين اختلافات و انشعابات عمق بيشتري پيدا مي كرد ، چون تغيير حجاب و كنار گذاشتن آن صرفاً تغيير پوشش نبود بلكه تغيير در نظام فكري ، تربيتي و مذهبي را در پي داشت . با تغيير حجاب ، تغييرات زيادي در نگرش ها و تربيت ها و ميزان تقيد مردم به مذهب پيدا شد . زنان ، با همه اختلافاتي كه در حجاب و نظام فكري شان پيدا كرده بودند ، از آن جهت كه مادر و يا معلم مي شوند ، منشاء تربيت هاي گوناگون در اجتماع گرديدند .

همان طور كه از گفته هاي فرانتس فانون برميآيد ، دشمنان اسلام به برداشتن حجاب به عنوان يك مسئله ساده توجه نداشتند و مبارزه آنها با حجاب صرف مبارزه با يك نماد و سمبل فرهنگي و مذهبي نبوده و نيست ، بلكه آنها خواستند با تغيير حجاب يك فرهنگ را تغيير دهند . به عبارت ديگر آنها چنين تشخيص داده بودند كه اگر موفق شوند حجاب را بردارند به طور موفق خواهند شد كه انديشه ها و عقايد را نيز به نفع خود تغيير دهند و فرهنگ منعط خود را حاكم كنند . حال اگر اين تغيير در يك جامعه اتفاق بيفتد تمامي سنگرها را فتح كرده اند .

اين تشخيص است با تغيير حجاب يك تحول اساسي در بينش هاي سياسي ، اجتماعي ، ديني و اخلاقي فرد به وجود مي آيد . فردي كه حجاب را كنار مي گذارد رفته رفته پيوندش با مظاهر ديني و اخلاقي ضعبف و ضعيف تر ميشود ، تا جايي كه ديگر هيچ سنخيتي با فعاليت ها و مراسم مذهبي و عفيفانه و اخلاقي ندارد و ممكن جدايي كم كم به تنفر و مخالفت نيز يرسد .

چنين شخصيتي با سازمان ها و نهادها مبارز ، انقلابي و ديني نيز راهي ندارد ؛ با حكومت اسلامي ، با جنگ و جبهه ، با مبارزه عليه استكبار و دشمنان انسانيت و امت اسلامي و خيلي از ارزش ها و اعتقادات پاك و مقدس خداحافظي مي كند . بي حجابيس و بدحجابي و اصولاً هر كسي كه ارزش هاي اسلامي را كنار مي گذارد هرگز منتظر امام زمان (عج) نيست . چرا كه امام زمان(عج) براي اصلاح و هدايت بشر به سوي خداوند و معنويت و ارزش هاي اسلامي مي آيد و اين افراد در فكر و عمل با اين اصلاحات مخالف هستند . چگونه كسي كه رفتارش دل امام زمان (عج) را به درد مي آورد و خاطر شريفش را مي رنجاند مي تواند دوستدار و منتظر او باشد ؟

اين گونه اشخاص نه تنها سنخيت و تناسبي با اهداف آن حضرت ندارند ، بلكه رفته رفته پذيراي ارزش هاي پوچ حيواني و ارزش هاي ضد ديني ميشوند و اگر بگوييم تبديل به يك مهره وابسته در دست بيگانگان و دشمنان ميشوند ، حداقل به يك عنصر خنثي و بي مسئوليت تنزل مي يابند ديگر حساسيت اجتماعي ، سياسي و اخلاقي خود را در مقابل انحرافات ، جنايات و ظلم ها از دست مي دهند و وظيفه شان را در مقابل تجاوزات و تهاجمان مختلف دشمن و سرنوشت كشورشان فراموش مي كنند و اين تنها چيز براي دشمنان نيست بلكه از جمله خدمات بسيار بزرگ و مهم به آنان محسوب مي شوند .

اين كجا كه يك زن درصدد خودسازي و شكوفايي استعدادهاي والا و انساني خود و ديگران باشد و ضمالانه در صحنه هاي اجتماعي و سياسي كشورش حضور داشته و خار چشم دشمنانش باشد و آن كجا كه يك سنگر فتح نشده ، يك پناهگاه امن براي دشمن ، يك عامل تمسخر و تضعبف ارزش هاي پاك و مقدس و يك عنصر منحرف كننده و آلوده كننده ي فضاي پاك انساني باشد .»[8]

تهاجم به حجاب

يكي از شاعران بزرگ كشورمان مي گويد : « آري فساد از برهنگي سر ، سرآغاز برهنگي هاست و به تدريج به اعضاي ديگر سرايت مي نمايد و ديگر مي توان زني را ديد كه سر خود را در حجاب داشته ، اما اعضاي ديگرش برهنه باشد ؟ ديگر نيست كه در بعضي احوال و هنگام برخوردهاي آلوده حقي نزد فواحش مبتدي با وجود عريان بودن بعضي اعضاء سر و صورت خود را به عنوان شرم كردن مخفي مي دارند و در پوشاكي مي پيچند ، گويا مي خواهند عمل زشت خود را از فهم مغزي و شعور جداساخته ، آن را به لاشعوري و جمجمه اي جداگانه نسبت دهند .

همين كه بخواهند قسمتي را عريان نمايند از سرش شروع كنند . مثلاً نزد زنان ابتدا سر برهنه ميشوند و پس ميني ژوب و آنگاه مرد در لباس زن و زن به شكل مرد در مي آيد و سرانجام هوس تغيير جنسيت دادن و خود را به دست جراحان پسران است . چنان چه مي بينيد بشريت هم اكنون به اين مرحله رسيده و روزبه روز بر تعداد متقاضياني كه براي تغيير جنسيت مراجعه مي نمايند افزوده ميشود . آري تا سر در اختيار خودش باشد ، مختار است و در غير اين صورت بلا اراده و مجبور »[9]

نتيجه گيري

از آنچه كه گفته نتيجه مي گيريم بي حجاب و بدحجاب و اصولاً هر كسي كه ارزش هاي اسلامي را كنار مي گذارد ، هرگز منتظر امام زمان(عج) نيست . چرا كه امام زمان(عج) براي اصلاح و هدايت بشر به سوي خداوند و معنويت و ارزش هاي اسلامي مي آيد و اين افراد در فكر و عمل با اين اصلاحات مخالف هستند . چگونه كسي كه رفتارش دل امام زمان(عج) را به درد مي آورد خاطر شريفش را مي رنجاند ، مي تواند دوستدار و منتظر او باشد ؟

حجاب نيز يك امر كاملاً مهم در اسلام است و يك مسلمان وظيفه دارد حجاب اسلامي را رعايت كند .

فهرست و منابع

شهيد پاك نژاد  سيد رضا             اولين دانشگاه و آخرين پيامبر

حائري شيرازي               ثميلات

شجاعي   محمد               درد صدف  چاپ 85   انتشارات نشر محيي

صحيفه ي نور

قرآن كريم